مهستان؛ هنوز چرخ هواپیمای عباس عراقچی زمین ایران را لمس نکرده بود که زد و خورد نظامی ایران و آمریکا به شدیدترین شکل ممکن مجددا آغاز شد. در حالی که فضای رسانه‌ای درگیر خبرهای شکست مذاکرات در عمان درباره تنگه هرمز بود ناگهان خبر رسید که ایران یک کشتی دیگر را در کریدور جنوبی تنگه مورد اصابت قرار داده است. به فاصله اندکی بیانیه نیروی دریایی سپاه از راه رسید که اعلام کرد که تنگه هرمز بسته شده است. سرعت تحولات دیشب جنون آمیز بود. پس بلافاصله حملات شدید آمریکا به سواحل جنوبی و جزایر ایران آغاز شد و هنوز سحر نشده بود که ایران پایگاه‌های آمریکا در ۵ کشور را زیر رگبارهای موشکی و پهپادی برد. حتی تا لحظه نگارش این تحلیل هم پایان حملات ایران اعلام نشده است.
واکنش ایران چنان سریع بود که هنوز هیچ موضع دقیقی از سوی طرف آمریکایی ابراز نشده است. خبرهای تایید نشده از تغییر آرایش ناوگان آمریکا در اطراف دریای عمان و آمادگی برای اعمال مجدد محاصره دریایی حکایت دارند و گویا اسرائیل هم در حال آماده باش برای حمله به ایران است.
چرا ایران چنین کاری کرد؟
حدس زدن تحلیل راهبردی مقامات تهران و فرماندهان اتاق جنگ بسیار دشوار است. چرا ایران تصمیم گرفته که بر سر قرائتی کاملا سخت گیرانه از عبارت (اتخاذ ترتیباتی برای بازگشایی تنگه هرمز) ایستادگی کند؟ چرا کارت تنگه هرمز که قاعدتا هر زمانی قابل استفاده است دست در این زمان به کار گرفته شد؟ آیا تهران به این نتیجه رسید که با مواضع فعلی طرفین جنگ بعدی قطعی است و بهتر است این جنگ در زمانی که ایران تصمیم دارد آغاز شود؟ آیا این بخشی از یک راهبرد کلان‌تر برای تعویق در مذاکرات و عدم مذاکره در مورد موضوع هسته‌ای است؟ آیا دپوی کالاهای اساسی در ایران به سطحی رسیده است که کشور تاب ورود به یک دوران طولانی محاصره را داشته باشد؟ میزان تاب آوری اقتصاد ایران در مقابل یک تنش شدید و تعطیلی بر اثر جنگ احتمالی چقدر در تصمیم گیری نقش داشته است؟ آیا توافقی در سطح کلان‌تر با متحدانی مانند روسیه و چین در مورد این اقدامات صورت گرفته است؟ به خصوص واکنش احتمالی چین که میانجی خاموش تفاهم اسلام آباد بوده و پاکستان را به عنوان کارگزار به کار گرفته بود به فروپاشی این تفاهم چه خواهد بود؟
فعلا پاسخ دقیقی برای این سوالات وجود ندارد. اما توجه به یک نکته برای مقامات تهران ضروری است. تاب آوری جامعه ایران مهم‌ترین عنصر پیروزی در این مجادله است. در تمام یک سال گذشته و فاصله بین جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه، ایران همواره در جایگاه دفاع مشروع قرار داشته و این دفاع مشروع برای بخشی مهم از جامعه ایران پذیرفتنی بوده است. اینک و در آستانه یک دوران سخت جدید باید دلایل این تصمیمات به خوبی برای افکار عمومی تشریح شود.
در میان همه این پرسش‌ها اما یک چیز قطعی وجود دارد: اگر روزگاری ترامپ قصد داشت که راهبرد «مرد دیوانه» را در جهان به کار بگیرد، امروز ایران برای او یک کلاس درس در خلیج فارس تشکیل داده است. کلاس درسی با موضوع چگونه راهبرد «مرد دیوانه» را اجرا کنیم!
