مهستان؛ مصطفی پهلوانی: شاید اگر حجابی به سر داشت، یا اگر پرچمی که زیر دستش لمس می‌کند، نبود، او را به اسم می‌شناختیم. شمایل مادر شهید بی‌حجابی که فرزند غیرنظامی‌اش در جنگ کشته شده، هیچ رسانه و هیچ هشتگی را قلقلک نمی‌دهد تا از نام و نشان او بپرسند.
فقط می‌دانیم که او مادر نیما مرادی است؛ ملوان تازه‌کار اهل بندر انزلی که ۹ روز پیش از تولد ۲۴ سالگی‌اش در حمله اوکراین به کشتی تجاری آنا جان باخت. کشتی‌ای که خارج از رودخانه ولگا در نزدیکی بندر آستاراخان روسیه با پهپاد اوکراینی مورد حمله قرار گرفت و آسیب دید. در تاریخ معاصر ما ترکیب سفر، جنگ و اوکراین حتما به یک تراژدی ختم می‌شود.
اما تنهایی این مادر قصه یگانه‌ای است. قصه‌ای که کسی دلش نمی‌خواهد به یاد بیاورد؛ نه زلنسکی که قمارش برای گرفتن ماهی از آب گل‌آلود جنگ ایران شکست خورد، نه ترامپ که غرق کشتی را «تفریح» انحصاری خودش می‌داند و نه ایرانی‌ها که کشانده شدن جنگ به دروازه اروپا را عاقلانه نمی‌بینند.
در تاریخ ما که سوگ همیشه آیینی جمعی و به تبع آن سیاسی بوده، تنها نشستن بر سر گور هم واجد معناست. مادری جوان با تتویی کوچک روی ساعد که نیازی به پوشاندن آن نمی‌بیند، همچون موهای فر رنگ‌شده‌اش که می‌شود حدس زد سیاهی جوانه‌هایش محصول بی‌حوصلگی و انتظار طولانی روزهایی است که منتظر بازگشت پیکر بی‌جان فرزندش بوده است.
با اینکه همسرش را از میان کهنه‌سربازان جنگ هشت ساله انتخاب کرده، او شباهتی به مادران شهید دوران کودکی‌اش ندارد و برای فاصله‌گذاری با آنها هم نیازی به ایجاد سنت‌های جدید نمی‌بیند. شمایل او خود گویای زخمی است که از بی‌پایانی دو جنگ همزمان خورده و بغض آرامش، گویی استعاره‌ای از نگرانی نزدیکی شعله‌های این نبردهاست.
می‌گویند کشتی آنا تجاری بوده. می‌گویند این نخستین سفر کاری نیما بوده و می‌دانیم از آخرین حمله به کشتی ایرانی در دریای خزر ۸۵ سال می‌گذرد. همه این‌ها پایان نیمای جوان را غیرمنتظره‌تر می‌کند و رنج فقدانش را مهیب‌تر.
برخلاف «دنا» که غرق آن تایید شد، درباره وضعیت «آنا» توضیح دقیقی منتشر نشده است. فقط می‌دانیم که آنا آسیب جدی دیده درست مثل مادر نیما مرادی. و کسی چه می‌داند؛ شاید آنا همان مادر است…
