مهستان؛ از اواخر سال ۵۷ بحث رفراندوم برای تعیین نظام سیاسی کشور در شورای انقلاب مطرح شد.
نظر مرحوم امام خمینی این بود که ایجاد جمهوری اسلامی به رأی گذاشته شود. این در حالی بود که محتوای جمهوری اسلامی مشخص نشده بود.
مرحوم مهندس بازرگان، جمهوری دموکراتیک اسلامی را مطرح کردند. امام خمینی با این نظر مخالفت شدیدی کردند و اعلام داشتند که جمهوری اسلامی نه یک کلمه بیش و نه یک کلمه کم باید به رای گذاشته شود.
در آن ایام مردم با شور و هیجان زیادی در رفراندوم شرکت و بیش از ۹۸ درصد به جمهوری اسلامی رای دادند، در حالی که ماهیت آن روشن نبود.
در طی قرون گذشته، همواره روحانیت شیعه عقاید و سلوک مذهبی و اجتماعی مردم را شکل داده بود.
بیشتر از همین خاطرات بخوانید: اختلافاتی در مورد دفتر آیت‌الله طالقانی
نقش همین روشنفکران غیرروحانی بود که از سال ۳۲ به بعد روحانیت را به صحنه اجتماعی _ سیاسی کشید و در واقع روحانیت مبارز را تکوین بخشید.
اصرار آقای خمینی بر جمهوری اسلامی نه یک کلمه بیش و نه کم، دیگر جایی برای این روشنفکران حتی نواندیشان دینی و مرجعیت آنها در افکار عمومی مردم و بالاخره اداره جامعه باقی نمی‌گذارد.
به نظر من آقای خمینی در آن موقع مخالف دموکراتیک کردن نظام آینده کشور نبود، بلکه خیال می‌کرد که دموکراسی در همان مفهوم جمهوری اسلامی مندرج است.
برگرفته از کتاب نیم قرن خاطره و تجربه
خاطرات عزت‌الله سحابی
