مهستان؛ در مورد نتایج حضور ما در کمیته رویکردهای چندجانبه هستهای (MNA) و دستاوردهای آن باید گفت یکی از نگرانیهای ما این بود که مدیرکل آژانس ۱۸ کشور را دعوت کرده و کمیتهای تشکیل داده بود تا موضوع تولید سوخت را مورد بحث قرار دهد و در نهایت، به این نتیجه منجر شود که کشورهایی که تا آن زمان غنیسازی نداشتند، از آن به بعد حق غنیسازی نداشته باشند؛ بنابراین، یکی از دستاوردهای توافق پاریس این بود که ما عضو کمیته MNA شدیم.
پس از توافق پاریس، یکی از اعضای تیم مذاکراتی بهعنوان نماینده ایران به عضویت این کمیته درآمد و از جلسه سوم، در آن حضور فعال داشت و بحثهای مفیدی هم توسط ایشان مطرح شد.
برای نمونه یک بحث این بود که آنها میگفتند سوخت به اندازه کافی در دنیا وجود دارد، در حالی که نماینده ایران طی بحثهای مفصلی اثبات کرده بود که سوخت به اندازه کافی در دنیا نیست و کشورهای دیگر باید سوخت مورد نیاز خود را تولید کنند.
بیشتر از این خاطرات بخوانید: مشکلات مذاکره
بیشترین بحث هم در جلسه در برابر روسها بود که آنها اصرار بر این داشتند که سوخت به اندازه کافی تولید میشود. بحث دیگری که در آن جلسه بهطور مفصل مطرح بود، این بود که آیا تضمینی برای تامین سوخت کشورهای نیازمند وجود دارد یا نه؟
نماینده ایران گفته بود تضمینی وجود ندارد. هر تضمینی هم که آنها مطرح کرده بودند، دلیل آورده بود که این تضمین میتواند نقض شود. مسئله سوم مد نظر ما، ذکر نام ایران بهعنوان یکی از کشورهای دارنده تکنولوژی غنیسازی بود. چون هدف آمریکا و البرادعی از تشکیل MNA این بود که یک بانک بینالمللی سوخت تشکیل دهند تا مانع تولید سوخت توسط دیگر کشورها شوند؛ مسئلهای که برای روسیه نیز منفعت فراوانی داشت.
مسئله دیگر اینکه بوش تصریح کرده بود کشورهایی که در اجرای پادمان تخلفی داشتهاند، تا زمانی که پروندهشان در آژانس مطرح است، نباید عضو اینگونه کمیتهها شوند. در واقع، عضویت ما در این کمیته بهنوعی شکست نقشه امریکا هم تلقی میشد. یکی از مواردی که بههیچوجه در رسانههای داخلی موردبررسی و تحلیل قرار نگرفت، دستاوردهای عضویت ما در کمیته MNA و اهمیت آن بود.
برگرفته از کتاب امنیت ملی و دیپلماسی هستهای
خاطرات حسن روحانی
