مهستان؛ بامداد امروز و در شرایطی که همگان منتظر مراسم امضای تفاهم ایران و آمریکا در ژنو بودند، تفاهم نامه به صورت مجازی امضا شد.
مسعود پزشکیان از پشت میز کارش در تهران دو نسخه فارسی و انگلیسی تفاهمنامه را امضا کرد و دونالد ترامپ در ضیافت شامی در کاخ ورسای پاریس.
برگزاری مراسم امضا آرزوی بزرگ دونالد ترامپ بود. او که ۲ روز است زیر فشار شدید افکار عمومی آمریکا برای امضای این تفاهمنامه است، قصد داشت با به راه انداختن یک نمایش ترامپی پاسخی رسانهای به نئوکانهای حزب جمهوری و منتقدان دموکراتش بدهد. نئوکانها معتقدند که او در تفاهمنامه امتیازات بسیاری به ایران داده و دموکراتها میپرسند اگر بنا بر امضای چنین تفاهمی بود، چرا اساسا این جنگ شروع شد؟
در تهران اما فضا متفاوت بود. مقامات تهران به دنبال گریز از هر نوع مواجهه دوستانه رسانهای با مقامات آمریکایی بودند. به خصوص که این کار توسط مذاکرهکننده ارشد کشور یعنی قالیباف صورت بگیرد. دست دادن با قاتل رهبر پیشین جمهوری اسلامی کمتر از چند ماه بعد از ترور، میتوانست روزگار قالیباف را توسط اصولگرایان رادیکال تیره و تار کند. به خصوص که این گروه به تصاویر رسانهای حساسیتی بیش از حد دارند.
کار به این نحو حل شد که ترامپ در کاخ ورسای و در جمع چند نفر کف زننده به آرزوی نمایش ترامپی برسد و در تهران پزشکیان، ترشرو اما مصمم تفاهمنامه را امضا کند.
متن تفاهم تا این جای کار نسبتا به سود ایران به نظر میرسد، اما کیست که نداند در درون بلوک قدرت تهران بسیارند کسانی که از امضای آن دل خوشی ندارند. کف زدنهای مکرون در کاخ سفید هم مرهمی بر دل سوخته ترامپ در آرزوی مراسم نیست.
اما این هر دو با شلاق واقعیت بر سر میز مذاکره نشستند، در تهران پزشکیان و قالیباف و مقامات دیگر میدانند که ایران علیرغم پیروزی در جنگ زیر فشار نفسگیر اقتصادی است و روزگار مردم باید با صلح بهتر شود، در واشنگتن هم ترامپ سرانجام با واقعیت مواجه شده و از جلوگیری از رکود اقتصاد غرب میگوید. این شلاق واقعیت باعث شده که از دیروز گاه سخنانش چنان منطقی باشد که از او بعید به نظر میرسد!
این تفاهم حاصل یک موازنه در میدان واقعیت است. از واقعیت جنگ تا واقعیت اقتصاد، از ایران تا همه جهان از امکان تاب آوردن کاسته شده است، صلح موقت حاصل همین موازنه است. یکی باید از توهم بلعیدن ایران و نفت و … بگذرد و دیگری علیرغم همه بدبینی و خشم انباشته شده در نهایت امضای تفاهم را انتخاب میکند.
شاید هیچ منازعهای در سالهای اخیر در جهان به اندازه جنگ ایران و آمریکا با ایدئولوژی، غرور، پافشاری و تهور همراه نبوده است، اما سرانجام واقعیت از راه میرسد تا معادلات مادی نقش پررنگ خود را بر صحنه تاریخ نمایان کند.





