مهستان؛ الهام ناسوتی: چند سالی است که در قالب سیاست های کلان ۳۰ اردیبهشت روز ملی جمعیت نامیده شده است. امسال در حالی این روز را سپری می کنیم که اکثرکشورها با سرعت غیر قابل کنترلی در دنیای دیجیتال و هوش مصنوعی پیش می روند و ثانیه به ثانیه دستارودهای جدیدی کسب می کنند ولی زیست دیجیتالی ما در این مسیر شمع سه ماهگی توقف درتاریکی دیجیتال را فوت می کند.
در این نوشتار از تمام مصائب، مشکلات و عواقب مبتلا به این تصمیم ناکارآمد چون سوء استفاده دلالان کانفیگ و فیلتر شکن تا پدیده ناعادلانه اینترنت طبقاتی عبور میکنیم و تنها در خصوص تاثیر آن بر توسعه و جمعیت می پردازیم. سالهاست که از بدو تولد جمعیت شناسی و تجربه گذار جمعیتی رابطه توسعه و جمعیت داغ است. فارغ از بحثهای تخصصی آنچه روی آن اجماع وجود دارد اهمیت پدیده «پنجره جمعیتی» در توسعه یک کشور است.
پنجره جمعیتی که ناشی از تغییرات در ترکیب سنی می باشد و در تاریخ هر ملتی معمولا یک بار اتفاق می افتد و مدت زمان کوتاهی نیز دارد در کشور ما از حدود سال ۱۳۸۴ شروع شده است و تا حدود سال ۱۴۲۵ ادامه خواهد داشت. سیاست گذاری در تمام مقاطع حکمرانی اهمیت دارد ولی سیاست گذاری و برنامه ریزی در زمانی که پنجره جمعیتی باز است میتواند نقش مهمی در توسعه آن کشور بازی کند چنانچه در بسیاری از کشورهای شرق آسیا شاهد بودیم. سیاست گذاری در دوره پنجره جمعیتی باید بر «عرضه و تقاضا» معطوف باشد. عرضه نیروی کار سالم، ماهر و با انگیزه و در بعد تقاضا ایجاد شرایط مناسب سیاسی، اجتماعی و فرهنگی برای ایجاد اشتغال.
باید دانست پنجره جمعیتی یک امر خود به خود فعالی نیست بلکه باید هدایت شود و اگر به درستی انجام نشود نه تنها از این موهبت جمعیتی محروم می شویم بلکه از مسیر توسعه نیز دور خواهیم شد. در حقیقت برای کمک به خانواده ها برای تحقق تعداد مطلوب فرزندان باید سیاست های آموزشی ارتقا یابند و سیاست های اقتصادی برای ارتقای انعطافپذیری بازارکار، آزادی تجارت باید محقق شود.
حال وقتی آنچه باید باشد را با قطع شریان این ملازمات (اینترنت) در دنیای امروز مقایسه میکنیم واضح است ما در مسیر توسعه قرار نداریم. در دنیایی که مشوق جوانان و کسب و کارها در دنیای دیجیتال و هوش مصنوعی است، جوانان، دانش آموختگان و صاحبان کسب وکارهای ما مستاصل به دنبال کور سویی از اینترنت هستند. قطعا این محرومیت ها بر مسئله مهاجرت جوانان در سن فعالیت نیز تاثیر خواهد گذاشت و باید شاهد موج جدیدی از مهاجرتها باشیم که از یک طرف منجر به از دست دادن کسر زیادی از این موهبت جمعیتی در مسیر توسعه و از طرفی نیز برکوتاه شدن پنجره جمعیتی و کاهش فرصت برای توسعه تاثیر خواهد داشت.
