مهستان؛ چندین هفته کش و قوس مذاکراتی برای تعیین مسیری در تنگه هرمز سرانجام بدون نتیجه پایان یافت. در واشنگتن این جمع‌بندی غلبه کرده که تداوم محاصره دریایی و شدیدتر کردن فشارهای اقتصادی در کنار تداوم عبور شبانه از کرانه جنوبی تنگه هرمز می‌تواند همزمان اهرم فشار ایران را تضعیف کند و تبعات جنگ را به دردی تحمل‌ناپذیر برای حکومت مبدل نماید.
ایده اصلی کاملا روشن است: نهایت فشار اقتصادی ممکن به ایران وارد می‌شود تاجامعه ایران زیربار بحران اقتصادی علیه حکومت شورش کند؛ یا حکومت را تغییر دهد یا آن را وادار به تغییر سیاست نماید! از زمان آغاز تحریم‌ها در دولت اوباما و به خصوص در کارزار فشار حداکثری از سال ۱۳۹۶ معمولا کم کردن منابع مالی حکومت برای تغذیه گروه‌های هم‌پیمان منطقه‌ای به عنوان هدف اصلی ذکر می‌شود.
با این حال تجربه نشان داده است که این فشارها کوچکترین تاثیری بر روابط ایران و متحدان منطقه‌ای ندارد. اساسا این رابطه بیش از آن که بر حمایت یکجانبه اقتصادی ایران متکی باشد، به یک پیوند ایدئولوژیک و اجتماعی بین جمهوری اسلامی و گروه‌هایی در منطقه خاورمیانه باز می‌گردد. بسیاری از این گروه‌های اجتماعی مانند شیعیان لبنان و حوثی‌های یمن در زمره فقیرترین و محروم‌ترین جوامع خاورمیانه هستند و معمولا سابقه تاریخی از به حاشیه رانده شدگی را در حافظه خود دارند. حتی شیعیان عراق هم از این مورد آخر برکنار نیستند. پیوند با ایران این گروه‌های اجتماعی و سازمان‌های سیاسی نماینده آن‌ها را برکشیده و در شطرنج هزارتوی قدرت در خاورمیانه جایگاهی مهم به آن‌ها داده است. این جایگاه الزاما به حمایت مالی وابسته نیست. از سوی دیگر جذابیت ایدئولوژی ضد اسرائیلی و ضد آمریکایی در خاورمیانه چنان است که میلیون‌ها هوادار و هزاران فدائی داشته باشد. به همه این موارد باید این را افزود که جمهوری اسلامی ایران هدف از فشار حداکثری را براندازی خود می‌داند و در این شرایط حمایت از حلقه‌های محور مقاومت را ضروری‌ترین کار.
این همه چیزی نیست که معماران تحریم و فشار حداکثری اقتصادی ندانند. مسئله این جاست که ارایه فشار حداکثری اقتصادی به عنوان سیاستی برای گروگان گرفتن جامعه ایران مقدور نیست و برندینگ کار باید به شکل دیگری باشد.
همین برندینگ متفاوت به نظر در واشنگتن امکان یک همسویی تاکتیکی بین تندروهای نئوکان و جریان ماگا با محوریت جی دی ونس را مهیا کرده است. «روز دی اقتصادی» که به عملیات حمله به نرماندی در جنگ جهانی دوم اشاره دارد قرار است توسط اسکات بسنت وزیر خزانه داری ترامپ اجرا شود. یکی از مهمترین دشمنان ایران در کابینه ترامپ که دیروز هم مجددا از سقوط حکومت ایران به وسیله فشار اقتصادی گفته است. جی دی ونس با تغییر این برند اقدامات شدید اقتصادی را عملیاتی با هدف ارزان کردن نفت و بنزین در آمریکا توصیف کرده است. به این ترتیب نئوکان‌های عاشق حداکثرها! می‌توانند فشار بر ایران را ادامه دهند و جریان ماگا هم مدعی باشد که آمریکا را از جنگ دور کرده و اقدامات فعلی در جهت بهتر کردن زندگی طبقه کارگر در آمریکا و ارزان کردن بنزین است.
نتیجه اما از قبل روشن است: «روز دی اقتصادی» نهایت فشار را به جامعه ایران وارد می‌کند، اقتصاد ضعیف و ضعیف‌تر می‌شود و این بار حتی ممکن است در تامین اقلام استراتژیک اختلال جدی به وجود بیاید. تجربه فشار حداکثری در دولت اول ترامپ که به شورش شدید قیمت بنزین در آبان ۹۸ انجامید، نشان می‌دهد که کار حتی ممکن است به ناآرامی‌های اجتماعی بکشد اما هیچ تغییری هم در رفتار جمهوری اسلامی حاصل نخواهد شد. بسا که سیاست‌های حکومت در قبال غرب را تهاجمی‌تر هم می‌کند و دست نیروهای تندرو را هم در ساختار بیشتر باز می‌کند. آن چنان که تاثیر بزرگ فشار حداکثری ترامپ در دولت اولش، بیش از هر چیز بی‌اعتبار کردن اصلاح‌طلبان و میانه‌روها و زمین زدن دولت حسن روحانی بود تا هر چیز دیگر.
واشنگتن به جامعه ایران ضربه می‌زند، مردم ایران را فقیر می‌کند و به هیچ یک از اهدافش هم دست نمی‌یابد. این عصاره همه تقلاهای آمریکا در این دوران است. فقیرتر شدن و فشار بر مردم ایران البته که اهمیتی برای تصمیم‌گیران واشنگتن ندارد اما دلیل آن که علیرغم نرسیدن به اهداف باز هم این بازی در واشنگتن تکرار می‌شود بیش از هر چیز هدایت لابی صهیونیستی و اسرائیل است.
فصل جدید فشار را به جای پیت هگزت وزیر دفاع، اسکات بسنت وزیر خزانه داری هدایت می‌کند. در میان مردان محوری ترامپ تغییری رخ داده اما در سیاست بنیادین واشنگتن سرسوزنی تغییر دیده نمی‌شود!
