مهستان؛ نتیجه مذاکرات ژنو واقعا چه بوده است؟ آیا میتوان به خوشبینی محتاطانه عراقچی اعتماد کرد و به کاهش سطح تنش اندیشید؟
بعد از اظهارنظر وزیر امور خارجه ایران به تدریج واکنشهای طرف غربی هم از راه رسید. اکسیوس- ابزار اصلی جنگ روانی دولت ترامپ در مورد ایران- از قول یک مقام آمریکایی نوشت که مذاکرات «مطابق انتظار» بوده است.
اظهارنظری کاملا مبهم و دوپهلو. به فاصله کوتاهی باراک راوید خبرنگار اسرائیلی-آمریکایی آکسیوس نوشت که به نظر او در این دور در مورد مواردی که باید در مذاکرات مطرح شود، تفاهم شده است و نه چیزی بیشتر. راوید روشن نکرد که آیا این به معنای کنار رفتن موضوعات موشکی و منطقهاز مذاکرات است یا خیر؟
مهمترین اظهارنظر رسمی در مورد مذاکرات را جی دی ونس، معاون ترامپ انجام داده است. او بامداد امروز به فاکس نیوز گفت که اگرچه مذاکرات نسبتا مثبت بوده است اما ایران هنوز آماده پذیرش بعضی خطوط قرمز ترامپ نیست. ونس از مخالفان مهم مداخله نظامی آمریکاست و از این جهت اظهارنظر او را نمیتوان چندان مثبت تلقی کرد، به خصوص که او به آمادگی نظامی ارتش آمریکا و سایر گزینههای ترامپ -یعنی گزینه نظامی- هم اشاره کرد.
دیروز برخی رسانههای اسرائیلی اما تاکید داشتند که مذاکرات نتیجهای نداشته و بر نزدیک بودن جنگ تاکید کردند. این امر بیش از هر چیز میتواند نشانه آن باشد که یا برنامه فریبی در کار ترامپ نیست یا اگر هم هست، اسرائیلیها از آن آگاه نیستند. به این دلیل که اگر اسرائیل از تاکتیک فریب ترامپ آگاه بود، مثل دور قبلی مذاکرات، عمدتا سکوت میکردند و فریاد هشدار توافق سر میدادند تا به عنوان بخشی از این تاکتیک فریب عمل کرده باشند.
دنی سیترینویچ تحلیلگر اسرائیلی و رئیس سابق میز ایران در «امان»-سازمان اطلاعات نظامی اسرائیل- نوشت که اگرچه به نظر تفاهمی حداقلی در کار است اما باید در خوشبینی نسبت به نتیجه مذاکرات محتاط بود.
یکی از موارد دیگری که تشکیکها در مورد موفقیت آتی مذاکرات را بیشتر میکند، نحو مذاکرات است. دیدارهای کوتاه هر چند هفته یک بار به جای مذاکرات متمرکز و فشرده. در حالی که هیئت ایرانی روز گذشته تاکید کرده بود که آماده است که برای روزها و هفتهها در ژنو بماند و مذاکرات را به سرانجام برساند؛ به نظر آمریکاییها بیشتر ترجیح میدهند که مذاکرات را طولانی کنند.
آن چیزی که در بار قبل هم روشن بود و ناگهان به حمله نظامی اسرائیل ختم شد. حالا هم روشن نیست که آیا آمریکاییها در این مدت مشغول تکمیل پازل نظامی خود در اطراف ایران هستند و زمان میخرند یا نه!
به نظر نه فریب کلاسیکی در کار است و نه مذاکراتی برای حل دیپلماتیک موضوع به هر قیمت. مسیر مذاکرات و متغیرهای مختلف است که تعیین میکند که در نهایت جنگ از دل مذاکرات متولد خواهد شد یا سازشی هر چند شکننده و موقت!
آینده مذاکرات مثل تنها عکس هیئت ایرانی در ژنو است. مبهم و مهآلود، با آفتابی کم جان، هر چند جدی و پردغدغه!





