مهستان؛ پس از دریافت اظهارنظر امام، بحث اصلی شورای انقلاب بر سر نحوه رسیدگی به متن پیشنهادی قانون اساسی بود.
در آخرین جلسهای که در این رابطه برگزار شد تا آنجایی که به خاطر دارم آقایان مهندس بازرگان، دکتر سحابی، اردبیلی، بنیصدر، مرحوم طالقانی احتمالا مهندس میرحسین موسوی طرفدار تشکیل مجلس موسسان بودند.
در مقابل این نظر، دیدگاه دیگری مطرح بود که معتقد به تشکیل مجلس موسسان نبود. در جریان بحثهای مربوط به نحوه همهپرسی قانون اساسی پیشنهادی، من طرحی به شورای انقلاب ارائه کردم.
در آن طرح چنین آمده بود که شرایط فعلی کشور بسیار حساس و خطیر است و چون اوضاع در کشور به حالت عادی درنیامده و ممکن است انقلاب در معرض توطئههایی از خارج هم باشد، نباید به روال عادی عمل کرد، بلکه همچون الجزایر یا پاکستان که پس از استقلال به شکل انقلابی کشور را اداره کرده و ۱۵ سال پس از پیروزی قانون اساسی کشور خود را تهیه و تدوین نمودند ما نیز نباید عجله کنیم.
حرف اصلی من این بود که در کشورهای تحت سلطه یا حاکمیت استبدادی و دیکتاتوری، مردم هیچگاه فرصت حرف زدن و اظهارنظر پیدا نکردهاند و زمانی که آزاد و مستقل میشدند چون قواعد بازی و نحوه رسیدن به رای مشترک و بحث و گفتگوی آزاد را به خوبی نمیدانند دچار تفرقه و تشتت میشوند.
بیشتر از این خاطرات بخوانید: تدوین قانون اساسی (بخش سوم)
شاهد مثال هم تعداد بسیار زیاد احزاب، گروهها و جمعیتهای سیاسی تشکیل شده در جریان انقلاب و پس از پیروزی انقلاب بود.
در آن پیشنهاد من مطرح کرده بودم که به عقیده من مجلس موسسان در صورت تشکیل حداقل دو سال وقت لازم دارد تا تکلیف قانون اساسی را مشخص کند.
در حالی که به دلیل شرایط خطیر انقلاب ما نیاز به تثبیت اوضاع داریم. لهذا من پیشنهاد میکنم که همین متن قانون اساسی پذیرفته شود و چون ممکن است نقایص و اشکالاتی هم در آن وجود داشته باشد میتوانیم مکانیزمی را در آن پیشبینی کنیم که در صورت نیاز آن را مورد تجدیدنظر قرار داد.
پیشنهاد من از سوی آقایان حزب جمهوری اسلامی یعنی مرحوم بهشتی، مرحوم باهنر و آقای هاشمی پذیرفته شد.
در مقابل نظر و استدلال من، مرحوم مهندس بازرگان و دکتر سحابی چنین اظهار میداشتند که گرچه با استدلالهای ارائه شده مخالفتی ندارند ولی چون به مردم وعده تشکیل مجلس موسسان داده شده است و بویژه امام خمینی در فرمان تشکیل دولت به مهندس بازرگان اجرای ده مورد را متذکر شدهاند که تشکیل مجلس موسسان هم از جمله آن است، اگر ما به وعده خود وفا نکنیم کار صحیحی نیست…
برگرفته از کتاب نیم قرن خاطره و تجربه
خاطرات عزتالله سحابی





