مهستان؛ رضا احمدی در یادداشت «روایتی از توسعه نامتوازن در ایران» با تکیه بر هشدار ریچارد فرای میگوید مهمترین مسئله تمدن ایران آب است.
وی میگوید دو کار نباید کرد: توسعه صنعتی بیتوجه به ظرفیت منابع آبی و رها کردن مدیریت جمعیت.
تجربه تاریخی فلات ایران نشان میدهد هر بار مدیریت منابع آب فروپاشیده، نه فقط کشاورزی و معیشت، بلکه پیکره تمدن ایرانی آسیب دیده است.
او تضادی بنیادین را بهمثابه نشانه «توسعه نامتوازن» طرح میکند: شکوه فناوری هستهای در برابر فناوری کهنه کولر آبی.
ایران از اواخر دهه ۱۳۷۰ به سانتریفیوژهای پیشرفته (IR-۱ تا IR-۹)، غنیسازی ۶۰ درصد و ظرفیت ۹۵۰۰ سو دست یافته؛ دستاوردی ملی و نماد توانایی عبور از سد پیچیدهترین دانشهای روز.
اما کولر آبیِ اختراع ۱۹۰۲، بیش از هفتاد سال بدون تغییر جدی در ایران رایج است و هر دستگاه ساعتی حدود ۳۰ لیتر (شبانهروزی ~۷۰۰ لیتر) آب مصرف میکند که در مقیاس میلیونها دستگاه، تهدیدی جدی برای منابع آبی است.
او میپرسد چرا کشوری که پیچیدهترین تجهیزات را میسازد، در بهینهسازی یک فناوری ساده ناکام مانده است؟
و پاسخ میدهد «بیتوجهی نهادی و بحران مدیریتی» و یک «نظام اولویتگذاری» که حوزههای پرزرقوبرق را با بالاترین سطح حمایت سیاسی و مالی پیش میبرد.
با ارجاع به مارکوزه و تجربه تاریخی ایران، نتیجه میگیرد جامعه تکساحتی و توسعه نامتوازن شکافها را عمیق میکند.
وی چنین جمع بندی میکند که از غرور فناورانه باید به «مسئولیت زیستمحیطی» گذر کرد؛ توسعه واقعی همزمانی قلههای پیشرفته و بهینهسازی ابزارهای روزمره است.
منبع: کانال تلگرامی اصلاحات جامعه محور
