مهستان؛ عمان قدیمیترین، صادقترین و بهترین دوست ایران در خلیج فارس است. در طول دهههای گذشته هیچ کشوری به اندازه عمان دوستی وفادار برای ایران نبوده است. این دوستی در جریان جنگ ۴۰ روزه به اوج خود رسید. مقامات عمان خشمگین از ماجراجویی آمریکا هم عدم مشروعیت حمله را فریاد زد و هم با تمام توان از جنگ کناره گرفت.
رابطه طلایی ایران و عمان اما حالا چند هفته است با یک مشکل بغرنج مواجه است. ایران اصرار دارد که مدیریت تنگه هرمز را به صورت مشترک با عمان به دست گیرد و هزینههایی تحت عنوان خدمات ارایه شده از کشتیهای عبوری دریافت کند.
عمان اما تنگه هرمز را یک آبراه بینالمللی میداند و علاقهای به ستاندن عوارض ندارد و ترجیح میدهد که تنگه نه تحت مدیریت مشترک با عمان که تحت رژیمی مبتنی بر حقوق بین المللی دریاها باشد.
فشارها بر عمان بسیار زیاد است. عمان علاقهای به مواجهه با کشورهای عربی خلیج فارس ندارد. قصد وخیم کردن روابط با آمریکا را هم ندارد.
حاکمان عمان تفرعن حاکمان سعودی را ندارند، جاهطلبی جنونآمیز و پر زرق و برق امیران امارات متحده که همکار اسراییل شدهاند را ندارند، حتی مانند امیران قطر وارد بلندپروازی های سیاسی چون عضویت در محور اخوانی یا برپا کردن رسانه الجزیره هم نشدهاند. اما بازیگری پیچیده و هوشیارند. آنها چشمانداز عمان ۲۰۴۰ را دارند و قصد ندارند رفاه و آرامش سوئیس خاورمیانه را که سالها با بازی ظریف مرحوم سلطان قابوس خلق شده، از دست بدهند.
نمونه این بازی پیچیده را باید در تاکتیک جدید آنها جستجو کرد. سلطان عمان میثم بن طارق در سفری کم سابقه چند روز پیش شخصا به پاریس رفت. آنها به جای رفتن به سراغ آمریکا یا کشورهای عربی، اروپا را انتخاب کردهاند.
گفته میشود پاریس قرار است برای مین زدایی در تنگه به عمان کمک کند. اقدامی که میتواند زمینه حضور نظامی فرانسه حداقل در حد مستشاری در تنگه باشد. افزودن متغیری که میتواند بازی را برای ایران پیچیده کند. غریبآبادی معاون عراقچی واکنش تندی نشان داده و گفته است که مین زدایی صرفا باید توسط ایران انجام شود.
با عمان اما نمیتوان زیاد تندی کرد! عمان به اندازه ایران در تنگه هرمز سهیم است و اگر کار ایران و عمان به تقابل کشیده شود با حریفی مواجه هستیم که اجماع تمام جهان حتی چین را پشت خود دارد.
این گره نباید کور شود. اما معلوم نیست چگونه باید پلی بین خواستهای متناقض تهران که حالا عوارضستانی از هرمز در تجمعات شبانهاش فریاد زده میشود با تاکیدات مسقط ساخت.
مذاکره کنندگان ایرانی در برابر معمای پیچیدهای هستند اما این دوستی نباید از دست برود. به هیچ قیمتی…
