مهستان؛ سیدجواد میری: «مقتل» در اواﺧﺮ دههی ﭼﻬﻞ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. اول ﻗﺮار ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﻤﺎﻳﺸﻨﺎﻣﻪ درآﻳﺪ ﻛﻪ امکانات اجرایی آن محدود بود و نشد. ظاهراً متنی کامل از کتاب به انتشارات سپرده شده است.
به کی و کجا و حالا دست کیست مشخص نیست و تا امروز به صورت معمایی باقی مانده است. اما بخشهایی از این رمان «مقتل» دست دکتر علی اکبر ساعدی برادر غلامحسین ساعدی موجود بوده که او آن را منتشر کرده است. اما داستان «مقتل» چیست و ساعدی چه برداشتی از امام حسین و عاشورا برای ما ترسیم میکند؟
«مقتل» ﻗﺼﻪ ﻫﻢرزﻣﺎن ﺣﺴﻴﻦﺑﻦ ﻋﻠﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺎرﻳﻜﻲ ﺷﺐ ﻋﺎﺷﻮرا را ﻧﻘﺎب ﭼﻬﺮهی ﺗﺮﺳﻮی ﺧﻮﻳﺶ ﻛﺮدﻧﺪ و ﻫﻤﮕﻲ او را تنها گذاشتند و ﺑﻪ دﻧﺒﺎل زﻧﺪﮔﻲ ﺧﻮد ﺷﺘﺎﻓﺘﻨﺪ و ﻫﻴﭻ ﻧﺎم و ﻧﺸﺎﻧﻲ از آنﻫﺎ در ﻫﻴﭻ دﻓﺘﺮی ﺑﺎﻗﻲ ﻧﻤﺎﻧﺪ.
در این قصه ساعدی روایتی را برای ما نقل میکند و میگوید گرچه بسیاری گریختند و تن به زندگی خفتبار دادند ولی عدهی دﻳﮕﺮ وﻗﺘﻲ «ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺑﺸﺮی» (The Human Condition) ﺧﻮد را درﻳﺎﻓﺘﻨﺪ و ﻫﻮﺷﻴﺎر ﮔﺸﺘﻨﺪ و ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ دوﺑﺎره دو ﺟﻨﺎح ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪ و دوﺑﺎره ﻋﺎﺷﻮرای دوﻣﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪ و ﺑﺎز ﻋﺪهای دﻳﮕﺮ و ﺑﺎز … و بله باز عاشورای … دیگر.
«مقتل» خوانش ساعدی از عاشورا و نهضت حسینی در تاریخ بشر است که تاکنون مورد بررسی و خوانش قرار نگرفته است. این بُعد از تفکر ساعدی کماکان در هالهای از تاریکی قرار گرفته ولی امیدواریم با پیدا شدن متن کامل رمان «مقتل» بتوان درک جامعتری از فهم ساعدی از عاشورا بیابیم.
منبع: کانال تلگرامی سیدجواد میری مینق
