مهستان؛ پاسخ ایران به پیشنهادات طرف آمریکایی بعد از ظهر دیروز از طریق پاکستان به دست طرف آمریکایی رسید. پاسخ ترامپ مطابق معمول تند و فاقد نزاکت بود. او نوشت از این پاسخ خوشش نیامده است. واکنش ایران هم تند بود. یک منبع آگاه به خبرگزاری تسنیم گفت که در ایران کسی برای خوشایند ترامپ طرح ارایه نمیکند و رئیس جمهور آمریکا معمولا واقعیت را دوست ندارد!این جدال لفظی به خوبی نشان میدهد که طرف حداقل فعلا از توافق دورند.
مشکل هم در ذهنیت دو طرف نهفته است. ایران خود را برنده جنگ رمضان میداند و از جایگاه یک برنده خواستار تثبیت یک رژیم حقوقی جدید در تنگه هرمز و پایان جنگ است تا در گام بعدی به مذاکره در مورد مسائل هستهای بپردازد. ترامپ اما از موضع یک بازنده مذاکره نمیکند و خواهان دستاورد از جنگی است که به راه انداخته است. به خصوص یک دستاورد نمایشی که بتواند آن را به افکار عمومی داخلی بفروشد و ادعای یک توافق بهتر با تهران داشته باشد. اما این دستاورد چیست؟ به نظر میرسد که سرنوشت ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصد غنی شده تهران در کانون مسائل دو طرف است. ترامپ با ذهنیت کاسب مسلک خود به دنبال آن است که همه اورانیوم را از ایران تحویل بگیرد.
این از نظر او همان دستاورد ملموسی است که میتواند به افکار عمومی آمریکا بفروشد. موضوع اما برای ایران متفاوت است. اولا تسلیم کردن اورانیوم ۶۰ درصد غنی شده به آمریکا به لحاظ پرستیژ سیاسی برای نظام سیاسی قابل تحمل نیست. بدنه رادیکال حامی نظام سیاسی که این شبها در خیابان نقش و عاملیتی بسیار مهم یافتهاند؛ چنین رویکردی را به هیچ عنوان نمیپسندند. ماجرا اما یک لایه بسیار مهم دیگر هم دارد. ایران به آمریکا بیاعتماد است و نگران آنست که در صورت تحویل همه اورانیوم غنی شده، آمریکا تحریمها را لغو نکند یا به شیوهای دیگر به سراغ حفظ نظام تحریمها برود. در این شرایط ایران میکوشد با رقیقسازی تدریجی این اورانیوم ضمن حفظ چرخه غنی سازی، اهرمی برای فشار بر آمریکا در جهت لغو تحریمها را حفظ کند. تا اگر تحریمها در عمل لغو نشد، بتواند این روند را متوقف نماید.
داستان این ۴۰۰ کیلو اروانیوم چنان پیچیده شده که همگان از یاد بردهاند که منشا تولید آن چیست؟ ایران هیچ گاه در پی غنیسازی بالاتر از ۲۰ درصد نبود. در جریان مذاکراتی که عباس عراقچی به نمایندگی از تهران با دولت بایدن برای احیای برجام انجام میداد، اسرائیل دست به خرابکاری در سایت نطنز زد. هدف کند کردن مذاکرات و جلوگیری از رسیدن ایران و آمریکا به توافق بود. در آن زمان بود که عراقچی اعلام کرد که پاسخ ایران به این خرابکاری غنیسازی تا سطح ۶۰ درصد خواهد بود. مذاکرات احیای برجام با دولت بایدن به نتیجه نرسید اما ۴۰۰ کیلو اورانیوم در این سالها تا ۶۰ درصد غنی شد.در مارپیچ بحرانی که اسرائیل مهمترین بانی آن است، چیزی برای طرفین حیثیتی شده است که از اساس در برنامه هیچ کدام نبود. نمادی از کلاف سردرگم ایران و آمریکا که به نظر به سوی یک جنگ دیگر پیش میرود.
