مهستان؛ نشریه چشمانداز ایران در گفتگو با زهرا توحیدی، دانشآموخته علوم سیاسی، درباره گرایش جامعه مدنی به سمت خیریه پرسیده است.
توحیدی دلیل را در تقابل دو وضعیت میبیند.
از یکسو، محدودیتهای که دولت برای حفظ هژمونی خود اعمال و فضای کنشگری مستقل را محدود میکند و از سوی دیگر، اراده و پویایی جامعه برای تداوم فعالیتهای جمعی.
این شرایط باعث میشود نهادهای مدنی خود را برای ایفای نقش اصلی خود—یعنی تعامل و اعمال فشار بر نهادهای فرادست به منظور تغییر سیاستها—ضعیف بیابند.
در نتیجه برای بقا و تداوم فعالیت، به عرصه امنتر «خیریه» که نهادی تاریخی و فراگیر در ایران است عقبنشینی کنند.
این حرکت، یک استراتژی انطباقی است که اگرچه وجه تقابلی و سیاستگذارانه جامعه مدنی را نادیده میگیرد، اما امکان حفظ ارتباط ارگانیک با جامعه و افزایش تابآوری اجتماعی در برابر مشکلات را فراهم میسازد.
بنابراین، این وضعیت اگرچه مطلوب نیست اما باید آن را نوعی عقبنشینی و استراتژی بقا برای نهادهای مدنی در برابر سرکوب، محدودیت و عرصه عمومی سلبریتیمحور دانست که بسیار واجد ارزش است.
