مهستان؛ در میان چهره‌های شاخص و تاثیرگذار تاریخ، اندک‌شمارند کسانی که دایره تاثیرشان فراتر از یک حوزه مشخص باشند و شخصیتشان همزمان وسیع و عمیق باشد. اگر در هر کشوری حتی یک شخصیت اینچنینی وجود داشته باشد وی را در جایگاه یکی از نمادهای ملی خود می‌نشانند و با تکیه بر نام و اعتبارش برای ملت و مملکتشان اعتبار کسب می‌کنند.
در دامن ایران در طول تاریخ، چندین شخصیت اینچنینی پرورده شده‌اند و هر یک برای آبرو و اعتبار نام ایران در میان سایر کشورها کافی هستند. گل سرسبد این چهره‌ها بی‌شک خیام نیشابوری‌ست که در ریاضیات و نجوم و حکمت و ادبیات از نوادر دوران خود بوده و پس از چندین قرن آثارش همچنان محل رجوع اهل خبره است. تنظیم و تدقیق تقویم خورشیدی یکی از یادگارهای مهم او برای ایرانیان تا به امروز است.
خیام را اکثر مردم به رباعیاتش می‌شناسند و تبحرش در سرودن اشعار را می‌ستایند حال آنکه برای اهل معنی، حکمت و نگاه نهفته در رباعیات حتی از فرم انتخابی او برای سرودن شعر هم اهمیت بیشتری دارد. نگاه خیامی به مقوله زندگی یکی از مهمترین نیازمندیهای انسان ایرانی در روزگار کنونی‌ست. اینکه آدمی بتواند با تاسی به حکمت خیام، دم غنیمت شمارد و با آنچه هست و نیست از زندگی در حوضچه اکنون لذت ببرد اساسی‌ترین تکیه‌گاه برای تاب‌آوری در این زمانه است.
بیست و هشتم اردیبهشت روز بزرگداشت خیام است و هیچ قلمی در مجال کوتاه قادر به قدرشناسی از این نماد ارزشمند ملی ایرانیان نیست. ملت ایران اما باید بابت وجود چنین چهره‌هایی در تاریخ این سرزمین به خود ببالد و بداند که زنده ماندن فرهنگ و تمدن ایرانی منوط به کوشش همه ایرانیان برای الگو گرفتن از چهره‌هایی همچون خیام در سلوک فردی و جمعی ایشان است.
می نوش که عمر جاودانی این است
خود حاصلت از دور جوانی این است
هنگام گل و مل است و یاران سرمست
خوش باش دمی که زندگانی این است
