مهستان؛ دو روز پر ترافیک میانجیگری در تهران با حضور پی در پی فرمانده ارتش پاکستان، وزیر خارجه عمان و نخست وزیر قطر سپری شد. آنها چهارشنبه و پنجشنبه پی در پی به ایران آمدند و با مقامات ارشد جمهوری اسلامی دیدار کردند.
پاسخ در همه دیدارها در ایران یکسان بود: ایران توافقی با عمان را در مورد مسیرهای تنگه هرمز میپذیرد اما شرط اعلام آن بازگشت آمریکا به تفاهمنامه اسلامآباد است.
در این چند روز بالاخره روشن شد که محافل عالی در جمهوری اسلامی به نتیجه رسیدهاند که بازگشت به تفاهم اسلامآباد موضع رسمی ایران باشد. به نظر تریبونهای اصولگرایان رادیکال با اطلاع از همین موضوع فعلا توپخانه خود علیه تفاهم را خاموش کردهاند. هرچند آتشبس این گروه معمولا از چند ساعت تا چند روز بیشتر دوام نمیآورد!
با روشن شدن این موضوع البته که یک سوال سمج در سکوت رسانههای ایران شنیده میشود که اگر موضع نهایی ایران این بود، آیا راههایی کم هزینه تر از شلیک به نفت کشها برای پایبند کردن آمریکا به ترتیبات ایرانی تنگه هرمز وجود نداشت؟
این سوال وقتی بیشتر به ذهنها میرسد که بنا بر گزارشهای رسانهای ترامپ فعلا تمایلی به بازگشت به میز مذاکره ندارد و ترجیح میدهد ایران را بیشتر در معرض فشارهای اقتصادی قرار دهد.
ساعتی قبل هم فرمانده سنتکام، برد کوپر، با انتشار ویدئویی مدعی شد که آمریکا در ماههای گذشته به عبور ۱۵۰۰ کشتی از تنگه هرمز کمک کرده و تقریبا معادل ۸ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز در حال گذر است.
نفتی که توسط شناورهای کوچک از حاشیه جنوبی تنگه هرمز میگذرد و در دریای عمان به نفتکشهای بزرگ منتقل میشود.
به اعلام کوپر حالا میتوان مطمئن بود که آمریکا در این مرحله احساس میکند دست بالا را دارد: اقتصاد ایران را زیر ضرب برده، اهرم تنگه هرمز را فرسوده کرده و درگیر جنگ بزرگی هم نشده است.
انعقاد تفاهم اسلامآباد حاصل فشار گروه مخالف جنگ در کاخ سفید به رهبری ونس بود که از درگیر شدن در جنگ بیپایان و بالا رفتن مداوم هزینه سوخت در ایالات متحده شاکی بودند. حالا که نه جنگی در کار است و نه نمودار قیمت سوخت صعودی است، طبیعی است نه مخالفان جنگ دست بالا را دارند و نه انگیزهای برای مداخله و حمایت از تفاهم.
البته که بررسی صحت و سقم اظهارات کوپر و ارقام ادعایی در مورد پل نفتی ممکن نیست اما در اصل وجود چنین مکانیزمی تردیدی وجود ندارد.
تصمیمگیران تهران حالا دو انتخاب دارند: رضایت دادن به کمتر از تفاهم اسلامآباد -که فعلا محال است- یا دست زدن به عملی در میدان که یا محاصره را بشکند یا پل نفتی در تنگه هرمز را و یا آن که متغیر جدیدی را وارد معادلات کند.





