مهستان؛ رهی معیری نخستین ترانهسرا به سبک نوین در موسیقی ایرانی است. پیش از رهی، ترانهسرایی تجاربی را طی کرد، ولی تکوین پیدا نکرد.
گرچه خاستگاه شعری رهی معیری ریشه در قالب کلاسیک شعر پارسی به ویژه غزل داشت، اما در ترانهسرایی از تکنیکها و ترفندهای بدیع استفاده میکرد.
مهمترین ابداعی که در فن ترانهسرایی ایجاد کرد ترانهسازی روی ملودی آهنگسازان بود. او نسبت به اوضاع و احوال آهنگ و آهنگساز و تم حاکم بر ملودی، ترانه خود را خلق میکرد.
گو اینکه خود ترانهها مستقل از ملودی، دارای محتوای غنی بودند. سبکی که او ابداع کرد، متناسب با تغییرات ملودی، جملات را نیز تغییر میداد، تا یکنواختی در پردازش سوژه نداشته باشد. واژگان و تعابیر او گرچه عاشقانه و بیپیرایه بود، اما هیچگاه به ادبیات عام نزدیک نمیشد.
گفتوگویی که با محجوبی بر سر ساخت «نوای نی» مرتضی محجوبی در برنامه «قصه شمع» داشت، به خوبی گواهی میدهد که او چگونه متناسب با جملات موسیقی و تعامل با آهنگساز، جان کلام آهنگ را در ترانه و کلام تصویرسازی میکرد. بیشک «نوای نی» یکی از نمونههای متعالی موسیقی ایرانی، بهویژه در تصنیف و ترانهسرایی است. شاید این اثر جزء ده تصنیفِ برتر و ماندگار تاریخ موسیقی ایرانی باشد.
به مناسبت ۲۴ آبان، سالگرد درگذشت رهی معیری، مخاطبان گرانقدر «اخبار مهستان» را به شنیدن گفتوگوی تقی روحانی با رهی معیری و مرتضی محجوبی درباره تصنیفسازی و ساخت اثر جاودان «نوای نی» در برنامه «قصه شمع» در کانال تلگرامی مهستان مهمان میکنیم.





