داستان کش‌دار انتخابات شوراها؛ در انتظار نخستین انتخابات جمهوری سوم

مهستان؛ بیش از شش سال و سه ماه از آخرین انتخابات شوراهای شهر و روستا در ایران می‌گذرد و در حالی که مراحل ثبت نام داوطلبان انجام شده، اما هنوز زمان دقیقی برای انجام آن اعلام نشده است. پیشتر خبرگزاری‌ها از توافق مجلس و دولت برای برگزاری انتخابات در روز ۲۴ مهر گفته بودند و اینکه این تاریخ باید به تایید شورای عالی امنیت ملی برسد. با نزدیک شدن به این زمان، امروز وزیر کشور برای چندمین بار تاریخ جدیدی اعلام کرد و از آمادگی برگزاری انتخابات تا نیمه آبان‌ماه شد. ولی ظاهرا همه چیز به نظر شعام و دغدغه‌های امنیتی آن بستگی دارد.
هر چند تعویق انتخابات شوراها سوابقی در گذشته دارد، اما حتی در دهه ۶۰ هم انتخابات‌ها به دلیل شرایط جنگی به تعویق نیافتاده‌اند. به نظر می‌رسد شعام در وضعیت کنونی اولویت‌های دیگری را برای کشور در نظر دارند که انتخاب کرسی‌های شوراهای شهر و شهرداران جایی در این فهرست ندارد. با این حال، توجه به ابعاد سیاسی و امنیتی برگزاری انتخابات در شرایط کنونی و پیامدهای آن می‌تواند پاسخ درخوری به این نگرانی‌ها باشد:
نخست آن‌که تعویق انتخابات در شرایط جنگی بدعت بد و خطرناکی است که برای کشوری که در منطقه جنگ‌خیز و دیکتاتورپروری چون خاورمیانه قرار دارد، می‌تواند شروع یک روال غیرقانونی و هزینه‌زا باشد. به‌خصوص که تصویری برای پایان کامل جنگ اخیر وجود ندارد. از سوی دیگر برگزار نکردن انتخابات با تلاش حاکمیت برای عادی نگه داشتن روند اداری و قانونی کشور در تضاد است. تصمیم‌گیران باید توجه کنند که انتخابات امکان مناسبی برای تخلیه نارضایتی جامعه نسبت به شرایط سیاسی و اقتصادی است. بدیل شورش‌های خشونت‌آمیز، امکان‌های مدنی برای اعتراض است. حتی تحریم گسترده انتخابات بیش از آن‌که آسیب جدی به میزان فعلی مشروعیت دست‌اندرکاران بزند، مسیری آرام‌تر و کم‌هزینه‌تر نسبت به اعتراضات خیابانی است. معادلات محلی انتخابات شوراها در استان‌های مرزی نیز می‌تواند هر چند محدود و موقت، فضای این مناطق را که این روزها درگیر مسائل جدی امنیتی است، تغییر دهد. همچنین در پایتخت هم نسیم تغییر و امکان رقابت می‌تواند هوای جدیدی برای تنفس اجتماعی و فرهنگی و سیاسی تهرانی‌ها به ارمغان بیاورد.
در نتیجه برای امنیت ملی کشور، نفس برگزاری انتخابات منهای اینکه از چه میزان استقبالی برخوردار باشد، مفید خواهد بود. ضمن این که می‌توان با اتخاذ ترتیباتی شرکت در انتخابات را تشویق کرد. مواردی چون افزایش اختیارات شوراها، تایید گسترده‌تر صلاحیت داوطلبان، افزایش کرسی‌های مجلس و برگزاری همزمان انتخابات آن و حتی رفراندوم درباره مسائل جدی سیاسی و حقوقی می‌تواند به استقبال شرکت‌کنندگان کمک کند.
روز سه‌شنبه پنجم آبان انتخابات کنست برگزار می‌شود و یک هفته بعد انتخابات کنگره. اگر امروز آمریکا و اسرائیل درگیر برگزاری انتخابات پارلمان‌های خود هستند، بعد از آن روزشمار برگزاری انتخابات‌های ایران آغاز می‌شود. انتخابات مجلس که باید سال بعد برگزار شود و انتخابات ریاست جمهوری که چندماه پس از آن. هیچ تضمینی وجود ندارد که وضعیت جنگی در آن زمان از امروز بهتر باشد. پس از هر نظر بهتر است دولت از فرصت آرامش نسبی دوره انتخابات اسرائیل و آمریکا استفاده کند و یکی از انتخابات‌های کشور را در آبان‌ماه برگزار کند.