از باب المندب تا کوه کلنگ؛ انگیزه‌ها و برنامه‌های صف‌آرایی بزرگ

مهستان؛ تصاویر دونالد ترامپ در حال پیاده شدن از هلی‌کوپتر در حالی که تعطیلات خود در کمپ دیوید را یک روز زودتر از موعد پایان داده و به کاخ سفید بازگشته است و برخی خبرها از بررسی گزینه‌های حمله به یمن در مدت اقامت او در کمپ دیوید حکایت دارد. نتانیاهو و همسرش سارا دوباره در کنار دیوار ندبه؛ کاری که نتانیاهو قبل از شروع جنگ‌های ناگهانی و بزرگ عادت به انجام آن دارد. خبرها در مورد کوه کلنگ بیشتر شده است. تصاویری از برخاستن یک بمب افکن مسلح بی۱ از پایگاه فیرفورت انگلیس.
نشانه‌ها قطعی نیستند، اما التهاب فضا ملموس است. گویی باز هم حمله‌ای بزرگ در کار است. به ایران یا یمن یا هر دو. اما چه اتفاقی افتاده است؟
تسلط انصارالله بر باب‌المندب برای عربستان یک خط قرمز استراتژیک است. این کنترل برای اسرائیل هم بسیار خطرناک است و عملا مسیر دریایی بندر ایلات اسرائیل را هم در کنار عقبه اردن مسدود می‌کند. قرار گرفتن کلید کنترل تنگه باب‌المندب در دست یکی از اعضای محور مقاومت برای محور اخوانی (ترکیه-قطر) هم بسیار سنگین است. بیهوده نیست که ترکیه در روزهای اخیر فشارهای زیادی را بر ایران برای کنترل حوثی‌ها شروع کرده است تا آن جا که خبر از لغو پروازها به استانبول و لغو مجوز بانک ملت در ترکیه می‌رسد.
دولت ترامپ هم با یک بن‌بست راهبردی در منطقه مواجه است. تنگه هرمز همچنان کانون تنش و بحران است. همزمان قیمت بنزین و گازوئیل هم در آمریکا به یک بحران بزرگ برای جمهوری‌خواهان مبدل شده است که ممکن است کنترل مجلس نمایندگان و حتی سنا را از دست بدهند.
شاید تنها راه یک حمله بزرگ و نمایشی به کوه کلنگ و خروج از درگیری باشد. چنین کاری هم بی‌هزینه نیست. اما به راه انداختن یک نمایش ترامپی برای خارج شدن از وضعیت فعلی می‌تواند انگیزه‌ای برای پذیرش چالش‌های بعدی هم باشد. در هر حال برای دولت ترامپ هیچ راه حل کاملا مطلوبی وجود ندارد.
اما در جنگ در یمن می‌تواند چگونه باشد؟ در یمن بر خلاف ایران یک نیروی نظامی حداقلی عمل کننده در مقابل انصارالله وجود دارد. هدف اصلی این عملیات به احتمال زیاد بازپس گیری بندر مخا، جزایر دهانه باب‌المندب و عقب راندن انصار الله  از مناطق حاشیه دریای سرخ است که به تازگی تسخیر کرده است. بمباران شدید چاشنی کار خواهد بود، آمریکا علاوه بر مشارکت در این بمباران احتمالا طراحی و هدایت عملیات را بر عهده خواهد داشت.
اما سوال اصلی این است که آیا نیروهای پاکستان و با احتمال کمتر ترکیه هم در جنگ زمینی مشارکت خواهند داشت؟ کمپین‌های بمباران هوایی قبل‌تر ناکارآمدی خود را در مقابل انصارالله ثابت کرده است. اگر نیروهای پاکستانی به صورت مستقیم یا حتی غیرمستقیم (از طریق ارتش سعودی یا حتی در قالب نیروهای یمنی مخالف انصارالله) درگیر عملیات زمینی شوند احتمال موفقیت می‌تواند افزایش بیابد.
عملیات جدید نظامی در ایران و یمن اگر به اهدافش دست یابد می‌تواند وضعیت را برای بازیگران مختلف متعادل‌تر کند. آمریکا دری به خروج از بن‌بست بیابد، عربستان سعودی از خفگی استراتژیک نجات پیدا کند و محور اخوانی دست رقیبش یعنی محور مقاومت را از یکی از دو تنگه استراتژیک کوتاه کند.
اما رسیدن به این اهداف با ریسک‌های بسیار بزرگی همراه است. انصارالله نیرویی بسیار جنگ‌آزموده با انگیزه‌هایی بزرگ است که در خانه می‌جنگد و با شکست میانه‌ای ندارد. نیروهای مخالف یمنی‌اش بارها نشان داده‌اند کارایی چندانی در جنگ ندارند. ورود نیروهای پاکستانی به جنگ زمینی در یمن آن هم در هماهنگی با ارتش آمریکا تبعات مهم امنیت داخلی برای پاکستان به همراه دارد. ایران هم تا به حال در مقابل آمریکا بسیار رزم‌آزموده نشان داده و از وارد کردن هزینه‌های بزرگ ابا ندارد.
نقش اسرائیل هم در این سناریو روشن نیست. آیا نتانیاهو هم قصد دارد برنامه‌هایش برای ضربه زدن به ایران را همزمان آغاز کند؟  در آن صورت واکنش محور اخوانی به مداخله اسرائیل چه خواهد بود؟
حمله به یمن و بعد به ایران؟ حمله همزمان به ایران و یمن برای ایجاد تغییر راهبردی و به راه انداختن نمایش ترامپی؟ یا شاید فقط حمله به کوه کلنگ برای رهایی آمریکا و خروج سریع از مهلکه بی‌سامان؟ یا شاید ایران بتواند با انعطاف و مانورهای دیپلماتیک با آنکارا و اسلام‌آباد مانع از مشارکت آنها شود و صف‌آرایی حریف را بدون شلیک گلوله متلاشی کند…