مهستان؛ دونالد ترامپ دیشب برای چندمین بار اعلام کرد که حمله به ایران را به تعویق میاندازد. او اعلام کرد که این کار را بنا به درخواست رهبران، قطر، عربستان و امارات متحده عربی انجام داده است. تحلیل دونالد ترامپ کاری پیچیده و حتی نزدیک به محال است. بیثباتی شخصیتی و عادت به دروغگویی و تمایل به گیج کردن مداوم حریف، از سخنان رئیس جمهور امریکا اعتبارزدایی کرده است. با این حال فردی شدن قدرت در ایالات متحده چنان ابعادی یافته است که تلاش برای تحلیل گفتار و رفتار ترامپ را ناگزیر میکند چرا که او مهمترین متغیر در پیشبینی رفتار ایالات متحده است.
بعد از اعلام تعویق توسط ترامپ، عمده تحلیلها در ایران بر علتهای احتمالی «تعویق حمله» آمریکا متمرکز شد. علتهایی چون در دسترس نبودن بانک اهداف (مشخصا اشاره به ترورهای احتمالی)، درخواست کشورهای حوزه خلیج فارس و حتی مسائل سیاسی داخلی آمریکا مانند یک انتخابات پرایمری مهم در حزب جمهوری خواه در روز سهشنبه به عنوان علل این تعویق عنوان شد.
اما به نظر این تحلیلها، نقطه اشتباهی را برای ورود انتخاب کردهاند. هر تحلیلی باید روی مسئله «اعلام تعویق عملیات» تمرکز کند. چرا ترامپ تصمیم گرفت رسما اعلام کند که عملیات را به تعویق انداخته است؟ اگر او در مورد عملیات نظامی مطمئن بود، شاید بهتر بود که بدون اعلام تنها به لغو عملیات بسنده کند و در انتظار فرصت مناسب بنشیند.
به نظر میرسد که این اعلام به دلیل استیصال ترامپ است. ترامپ میداند که دست بردن به عملیات نظامی به احتمال زیاد به اهداف مد نظر او منجر نخواهد شد و انعطاف بیشتری در طرف ایرانی پدید نمیآورد. همزمان ریسکهای بسیاری هم در انتظار اوست که میتواند وضعیت رو به مراتب بسیار بدتر از قبل کند.
با این حال او نه به لحاظ شخصیتی و نه به لحاظ ایدئولوژی نئوکانهای حزب جمهوریخواه و نه به لحاظ آینده سیاسی این حزب، نمیتواند به سادگی و بدون امتیاز از بازی خارج شود. او به دستاوردی نیاز دارد که بتواند آن را به افکار عمومی بفروشد. چیزی که یک بار درباره اورانیوم ایران تصریح کرد: «دستاورد باید به لحاظ روابط عمومی قابل قبول باشد»
او باز هم به دلایل شخصیتی و استراتژیک چیزی جز دیپلماسی تهدید نمیشناسد. پس برای اعلام فرصت دادن به دیپلماسی روش تهدید را انتخاب کرده است.
*وقت بازی کردن کارت انعطاف رسیده است؟*
استیصال ترامپ البته که نشانه عملکرد خوب در عرصه نظامی و حتی دیپلماسی از سوی ایران است. اما استیصال یک شخصیت بیثبات بسیار خطرناک است. اگر پیروزی در جنگ را «رسیدن به اهداف استراتژیک در زمان و با هزینه معین» تعریف کنیم؛ آن گاه ترامپ چون به اهداف استراتژیک خود نرسیده، شکست خورده است. اما این به معنی پیروزی ایران نیست.
ایران تا این جا به اهداف استراتژیک خود دست یافته است. اما ترامپ در وضعیت استیصال میتواند با بالا بردن شدید هزینهها و طولانی کردن بحران، کاری کند که این بازی برده برای ایران مبدل به باخت شود. به عبارت بهتر معادله را به یک معادله باخت-باخت مبدل کند. از قضا این معادله برای اسرائیل هم بسیار محبوب است.
اگر ایران بتواند در دیپلماسی و با هزینه معین و در زمان معین به اهداف خود دست یابد، قطعا این راهی بهتر خواهد بود.
الغرض؛ رهبران تهران حتما در دست خود کارتهای مختلفی دارند: از تنگه هرمز، تا باب المندب تا متحدان منطقهای و البته پیشبینی ناپذیری و ریسک پذیری در عملیات نظامی. اما قطعا چند کارت انعطاف هم در دست آنها هست. کارتهایی که ممکن است برای کم کردن هزینهها به کار روند. شاید این لحظه بهترین لحظه برای بازی با کارت انعطاف باشد. ترامپ مستاصل به این انعطاف چنگ میزند و البته روایت قلدرانه خود را بر آن بار میکند اما بیاعتباری روایت او حالا دیگر برای افکار عمومی همه جهان شناخته شده است. شاید وقت بازی کردن سنجیده با کارت انعطاف رسیده باشد. قلدر مستاصل اگرچه نتواند به اهدافش دست یابد اما توان هزینه وارد کردن بسیاری دارد.
استیصال ترامپ در ساعت جنون؛ وقت بازی کارت انعطاف رسیده است؟
Share This Article
بدون دیدگاه






